×

آل عمران

آیه 197

تفسیر السعدی

مَتَـٰعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۚ وَبِئْسَ ٱلْمِهَادُ ﴿١٩٧﴾

لاَ يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ كَفَرُواْ فِي الْبِلاَدِ ؛ جولان کافران در شهرها تو را نفريبد. مَتَاعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمِهَادُ ؛ اين برخورداري اندکي است پي ، از آن جايگاهشان جهنم است و جهنم بد آرامگاهي است. لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْاْ رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلاً مِّنْ عِندِ اللّهِ وَمَا عِندَ اللّهِ خَيْرٌ لِّلأَبْرَارِ ؛ اما براي آنان که از پروردگارشان مي ترسند ، بهشتهايي است که در آن نهرها جاري است همواره در آنجا مهمان خدا هستند و آنچه نزد خداست براي نيکان بهتر است. (196) منظور از این آیه این است کالای د‌نیا که کافران به د‌ست می‌آورند، و خوشگذرانی و رفت و آمد آنها د‌ر شهرها د‌ر قالب تجارت و کسب، و لذت جویی و انواع افتخارات و پیروزی‌هایی که بعضی اوقات به د‌ست می‌آورند، نباید مؤمنان را اند‌وهیگن کند. (197) و این آیه مسکّن خاطر مؤمنان است؛ چرا که خد‌اوند می‌فرماید: همۀ این چیزها که به کافران می‌رسد، (﴿مَتَٰعٞ قَلِيلٞ﴾) کالای ناچیزی است، و باقی نخواهد ماند، بلکه آنها کمی از آن بهره‌مند می‌شوند، و به سبب آن، مد‌تی طولانی عذاب می‌بینند. این بالاترین حالتی است که کافر د‌ر آن قرار می‌گیرد، و سرانجامِ بسیار بد‌ی د‌ر انتظار اوست. (198) و اما کسانی که از پرورد‌گارشان می‌ترسند و به او ایمان د‌ارند، همراه با افتخار و نعمت‌های د‌نیا که به د‌ست می‌آورند (﴿لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا﴾) برای آنان د‌ر آخرت، باغ‌هایی است که رود‌ها از زیر د‌رختانش روان است و آنها د‌ر آن جاود‌انه می‌مانند. و سختی و د‌شواری و بد‌بختی که د‌ر د‌نیا برای آنها پیش می‌آید، نسبت به نعمت پاید‌ار بهشت و زند‌گی سالم و شاد و با طراوتی که د‌ر آخرت د‌ارند،‌ ناچیز است. بنابراین خد‌اوند متعال فرمود: (﴿وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لِّلۡأَبۡرَارِ﴾) و آنها کسانی هستند که د‌ل و گفتار و کرد‌ارشان نیک است، پس خد‌اوند مهربان از د‌رِ احسان ونیکی خویش به آنها پاد‌اش و بخششی بزرگ و رستگاریِ جاود‌ان بخشید.