الحج

ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ چنين است، و هر كس شعاير خداوند را بزرگ شمارد بي‌گمان بزرگداشت آن نشانة پرهيزكاري دلهاست. لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ در آن [حيوانات قرباني] تا مدتي معين فايده‌ها مي‌باشد، سپس محل قرباني كردن آنها خانة قديمي و گرامي [كعبه] است. (32) آنچه از تعظیم و بزرگداشت مقدسات و شعایر خداوند برایتان بیان نمودیم، بیانگر تقوای دل‌هاست. و منظور از «شعائر»، علامات و نشانه‌های ظاهری دین است؛ و برخی از آن، عبارت است از همۀ دستورات حج. همچنان‌که خداوند متعال فرموده است:﴿إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِ﴾ همانا صفا و مروه از شعایر خداوند می‌باشند؛ و قربانی‌ها نیز از شعایر الهی هستند؛ و پیش‌تر گذشت که تعظیمِ شعایر الهی، به معنی بزرگداشت و محترم قرار دادن آن، و انجام دادن آن، و کامل نمودن آن به بهترین وجهی است که انسان توانایی آن را دارد. یکی از شعایر الهی، قربانی است؛ و تعظیم و بزرگداشت آن، عبارت است از اینکه با حیوانِ قربانی به خوبی و نیکی رفتار شود؛ چاق کرده شود، و از هرجهت بدون عیب و کامل باشد. پس بزرگداشت و تعظیم شعایر خداوند، از پرهیزگاری دل‌هاست، و از آن سرچشمه می‌گیرد؛ و هر کس آن را بزرگ و محترم بدارد، بیانگر آن است که او پرهیزگار است و ایمان درستی دارد؛ چون بزرگداشت و محترم داشتن شعایر الهی، برخاسته از بزرگداشت و تعظیم خداوند است. (33) (﴿لَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ﴾) برایتان در حیوانات قربانی منافعی هست. این، در قربانی‌هایی از قبیل: شتر و غیره است که حجاج همراه با خود می‌برند، و از آنها سود می‌برند؛ سوار آنها شده، و شیرشان را می‌دوشند، نیز به روش‌های دیگری از آنها سود می‌برند که برایشان زیانی ندارد. (﴿إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى﴾) [منافعی وجود دارد] تا مدتی معین، و آن زمان ذبح است؛ وقتی که به (﴿مَحِلُّهَآ﴾) قربانگاهش برسد، و آن (﴿ٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ﴾) خانۀ قدیمی و گرامی کعبه است؛ یعنی تمام حرم، مِنی و دیگر جاه‌ها محل قربانی است. و چون قربانی ذبح شود، از آن بخورند و به بینوایانِ مستمند نیز بخورانند.